Suid-Afrika se magtigste korporasie en sy SEB-dryf

Die regering kan die OBK gebruik om sy beleid oor swart ekonomiese bemagtiging (SEB) af te dwing.

Die Openbare Beleggingskorporasie (OBK) besit groot belange in die meeste groot Suid-Afrikaanse maatskappye, wat dit die land se magtigste organisasie maak.

Die OBK word ten volle deur die Suid-Afrikaanse regering besit, met die Minister van Finansies as aandeelhouerverteenwoordiger.

Sy geskiedenis begin in 1911 toe die Openbare Skuldkommissarisse gestig is om staatskuld te bestuur en die regering en SA Spoorweë en Hawens se trustfondse te belê.

Teen 1924 het dit die provinsiale administrateurs se fondse aangeneem en lenings aan plaaslike regerings in die land bestuur.

Die pensioenfondse wat deur die regering bestuur word, sal die regering toelaat om teen daardie fondse te leen.

In 1984 is die organisasie omskep in die Openbare Beleggingskommissarisse, wat sy fokus van skuld- na beleggingsbestuur verskuif het.

Op 1 April 2005, na die afkondiging van die Wet op Openbare Beleggingskorporasie, 2004, het die OBK in ‘n moderne batebestuurder verander.

Die OBK het ook verander van ‘n staatsdepartement onder die tesourie na ‘n korporatiewe entiteit in staatsbesit.

Die OBK se rol is om die bates wat aan sy sorg toevertrou is, te laat groei en te beskerm en weë te verken waardeur sy beleggingsintervensies Suid-Afrika kan bevoordeel.

Die entiteite namens wie die OBK fondse belê, sluit in pensioen-, voorsorg-, sosiale sekerheids- en voogfondse.

Die belangrikste is die Pensioenfonds vir Staatsamptenare (GEPF), die Werkloosheidsversekeringsfonds (WVF) en die Pensioenfonds vir Geassosieerde Instellings (AIPF).

Dit dien ook die Vergoedingskommissaris-pensioenfonds en die Vergoedingskommissarisfonds.

As deel van sy mandaat het hy 64 935 huise gefinansier, 41 plase gefinansier en R4,1 miljard in die vervoer- en logistieke sektor belê.

Dit het verder 3 353 klein en mediumgrootte ondernemings ondersteun en 2 420 MW se hernubare energie befonds.

Dit is die grootste batebestuurder in Suid-Afrika, met R2,693 triljoen se bates onder bestuur (AUM).

Die pensioenfonds vir staatswerknemers maak 88% van die bates onder bestuur uit, en die WVF is verantwoordelik vir 6%.

Die res word verdeel tussen die Vergoedingskommissarisfonds, die Vergoedingskommissaris-pensioenfonds, die pensioenfonds vir geassosieerde instellings en ander kliënte.

Die OBK is ‘n groot aandeelhouer in die meeste groot maatskappye in Suid-Afrika, wat hom baie invloedryk in die plaaslike sakearena maak.

Die regering kan byvoorbeeld die OBK gebruik om sy beleid oor swart ekonomiese bemagtiging (SEB) af te dwing.

Die OBK het verklaar dat ‘n minimum van 98% van sy totale makelaarsfooie aan firmas met ‘n B-BBEE-gradering van vlakke een tot drie toegeken is.

Dit het verder gesê dat 70% van sy makelaarsfooie toegeken is aan maatskappye wat 51% in swart besit is of 30% deur bestuursbeheer deur voorheen benadeelde groepe.

Dit het gesê dat dit rasse- en geslagstransformasie binne sy maatskappye waarin belê is, dryf deur middel van volmagstemme.

Dit beteken dat die OBK namens sy begunstigdes kan stem as aandeelhouers van die verskillende maatskappye waarin hy belê.

Die OBK se begunstigdes, die staatswerknemers, gee hul stem aan die OBK, by wyse van ‘n gevolmagtigde, om namens hulle te stem binne die maatskappye waarin die OBK belê.

Die OBK het verklaar dat hy sy stemkrag gebruik om uitvoerende bestuur aan te stel wat ras- en geslagsdiversiteit is binne die maatskappye waarin hy belê.

Die OBK implementeer hierdie strategie deur raadslede aan te stel in die verskillende maatskappye waarin hy belê.

Hierdie raadslede verteenwoordig die OBK se begunstigdes en het stemreg gelykstaande aan sy belegging in die maatskappy.

Hoe groter die OBK se aandeelhouding binne die onderneming, hoe meer stemkrag het die OBK-aangestelde direkteure oor verskeie sakekwessies.

Die OBK is ongelooflik invloedryk binne korporatiewe Suid-Afrika en het die mag om B-BBEE-beleide binne die private sektor te implementeer.

Die OBK is die grootste aandeelhouer in die meeste maatskappye wat op die Johannesburgse Aandelebeurs (JSE) genoteer is, met ‘n genoteerde SA aandelebelang van meer as R900 miljard.

Dit beteken dat die OBK die grootste stemkrag binne die grootste maatskappye in Suid-Afrika het, en hy gebruik hierdie invloed om sy transformasiedoelwitte te implementeer.

Die tabel hieronder toon sommige maatskappye waarin die OBK en, by uitbreiding, die Suid-Afrikaanse regering geweldige invloed het.

CompanyPIC/Government
% Shareholding
PIC Rank
Vodacom11.94%2nd Largest Shareholder
MTN19.44%Largest Shareholder
Telkom50.46%Largest Shareholder
Naspers16.04%Largest Shareholder
Firstrand16.10%Largest Shareholder
Standard Bank14.50%2nd Largest Shareholder
Capitec Bank15.56%Largest Shareholder
Gold Fields20.01%Largest Shareholder
AngloGold Ashanti14.89%Largest Shareholder
Sanlam14.80%Largest Shareholder
Harmony Gold12.34%Largest Shareholder
Bid Corp19.96%Largest Shareholder
Shoprite16.84%Largest Shareholder
Discovery12.87%Largest Shareholder
Nedbank15.88%Largest Shareholder
Impala Platinum17.56%Largest Shareholder
Pepkor15.15%Largest Shareholder
Remgro17.31%Largest Shareholder
Bidvest Group21.55%Largest Shareholder
Clicks20.14%Largest Shareholder
Aspen18.07%Largest Shareholder
Mr Price17.33%Largest Shareholder
Sibanye Stillwater15.05%Largest Shareholder
Woolworths15.05%Largest Shareholder
Exxaro15.05%Largest Shareholder
ABSA5.14%Largest Shareholder
Growthpoint Properties32.72%Largest Shareholder
Dis-Chem18.04%2nd Largest Shareholder
Multichoice11.83%Largest Shareholder
Sasol17.13%Largest Shareholder
Investec15.54%Largest Shareholder
Mondi9.94%Largest Shareholder
Coronation12.79%Largest Shareholder

Maak 'n opvolg-bydrae

Jou e-posadres sal nie gepubliseer word nie. Verpligte velde word met * aangedui