Die Gautengse provinsiale regering het sy blik op taxi-operateurs wat mafia-styl taktieke gebruik, en dit is verhef tot die provinsie se “oorlogskamer” om dringend aangespreek te word.
Taxi-operateurs in Suid-Afrika gebruik toenemend mafia-styl taktiek om privaat burgers, skole en besighede te intimideer en af te pers.
Hierdie aggressiewe optrede het kritiek van politici, die burgerlike samelewing en wetstoepassingsagentskappe ontlok, maar regulatoriese liggame het swak gereageer, wat die probleem laat groei het.
Onlangse ondersoeke deur Carte Blanche het ontstellende voorvalle blootgelê waar taxi-operateurs gereeld dreigemente uiter en in sommige gevalle geweld gebruik om passasiersvervoer te beheer.
Dit sluit in die teiken van private vervoerverskaffers, skole en selfs individue wat saamrygeleenthede aan familielede of kollegas bied – met die verskoning dat hulle dit doen om hul lewensbestaan te beskerm.
Hierdie voorvalle is oor die hele land aangemeld, insluitend Limpopo, die Oos-Kaap, Gauteng en Mpumalanga, waar taxi-toepassers paaie patrolleer en privaat motoriste aggressief konfronteer.
Die e-vervoerbedryf is ook al vir etlike jare die teiken van taxiverenigings, met taxi-operateurs wat hulle tot geweld wend.
In Junie 2023 is verskeie Uber-bestuurders se motors buite winkelsentrums in Soweto aan die brand gesteek ná ‘n dispuut met die plaaslike taxivereniging, wat die e-vervoerdienste daarvan beskuldig het dat hulle hul besigheid gesteel het.
Die Suid-Afrikaanse Nasionale Taxiraad (SANTACO) het hierdie optredes verdedig as ‘n veiligheidsmaatreël om hul besigheid te beskerm.
Fanyana Sibanyoni, voorsitter van Mpumalanga, het aangevoer dat private motoriste wat passasiers sonder ’n permit vervoer, inbreuk maak op taxi-operateurs se regte.
Fanie Masemola, nasionale polisiekommissaris, het egter verduidelik dat taxi-toepassers geen wetlike reg het om voertuie te stop of boetes op te lê nie, en hul optrede is teistering.
Ten spyte van SANTACO se erkenning dat hierdie optrede die bedryf se reputasie skaad, tree taxiverenigings selde op teen lede wat betrokke raak by intimidasie en afpersing en daar is geen nagevolge vir diegene wat hulle aan die misdryf skuldig maak nie.
Sello Morani, Gautengse verkeerspolisiewoordvoerder, het beklemtoon dat taxi-operateurs geen reg het om voertuie te stop of betalings te eis nie.
Terwyl meer as 50 arrestasies verlede jaar gemaak is, is wetstoepassing as onvoldoende bewys.
Panyaza Lesufi, Gautengse premier, het met 702 gepraat en die kommerwekkende gedrag van baie taxibestuurders erken, wat die premier as “boelie” bestempel het.
“Daar is ‘n breër kommer rondom die taxibedryf, en let daarop dat sommige verenigings optree asof hulle ‘n wet op hulleself is,” het hy gesê.
“Die behoefte om dienste in ons gemeenskappe te lewer is van kardinale belang, maar ongelukkig is daar grys lyne in hoe die taxibedryf funksioneer,” het hy bygevoeg.
Lesufi het verder daarop gewys dat skoolvervoerbestuurders kommer uitgespreek het oor die taxibedryf wat probeer om hul mark oor te neem, wat ernstige spanning binne die sektor veroorsaak.
Met verwysing na spesifieke gevalle van geweld, het hy opgemerk dat ‘n ernstige konflik regoor die provinsie ontvou, veral in Zonkizizwe, wat onder die regering se aandag gebring is.
“Die hele kwessie van taxi-geweld is na ons “oorlogskamer” geëskaleer, en ons werk aktief aan oplossings,” het Lesufi gesê.
Hy het verduidelik dat hy nog nie ’n openbare uitspraak oor sekere sake gemaak het nie omdat die regering verkies om op grond van konkrete bewyse op te tree en maatreëls in te stel wat ’n blywende impak sal hê.
“Daar is ‘n dringende behoefte om in die taxibedryf in te gryp,” het hy gesê. Hy het ook die voorbeeld van Soweto genoem, waar inwoners vir byna ’n jaar lank nie taxi’s kon gebruik nie weens gewelddadige dispute tussen taxi-verenigings.
Lesufi het ook die publiek verseker dat die provinsiale regering hierdie kwessies ernstig opneem en werk aan langtermynoplossings om orde en veiligheid in die vervoersektor te herstel.
**Hierdie is mos nie ‘n nuutjie nie – hoe is dit dat daar nou eers bewyse gevind moet word?
