Minister van Openbare Werke en Infrastruktuur, Dean Macpherson, het die aanstelling van ouditeure verwelkom om ‘n tender van R800 miljoen te ondersoek, aangesien die EFF gister klagtes teen hom gelê het.
Macpherson het in Desember aangekondig dat sy departement ’n tender van R800 miljoen sal ondersoek wat toegeken is om die departement van gesondheid van ’n reeks lugsuiweringstelsels te voorsien.
Marshall Dlamini, sekretaris-generaal van die EFF, het ‘n saak van korrupsie teen Macpherson by die Pretoria-Sentraal-polisiestasie geopen.
Die party was gewapen met korrespondensie wat volgens hulle bewys het dat Macpherson buite sy mandaat opgetree het.
“Ons het genoeg bewyse by die polisie ingedien, en hulle sal nie veel ondersoek hoef te doen nie. ’n E-pos sal binnekort gedeel word,” het Dlamini gesê.
Die EFF se eise het betrekking op die minister wat die vertraging van ‘n betaling aan ‘n diensverskaffer van openbare werke bevraagteken.
Willie Aucamp, nasionale DA-woordvoerder, het gesê die bekamping van korrupsie sal “ons teikens van smeerveldtogte en doodsdreigemente maak”, maar die party sal nie afgeskrik word nie.
“Die DA verwerp die aantygings wat teen Macpherson gemaak word kategories.
“Dit is nie net verdag nie, maar heeltemal deursigtig dat hierdie bewerings op ‘n tydstip kom waar Macpherson besig is om ernstige korrupsie bloot te lê, te ondersoek en stop te sit – insluitend ‘n R800 miljoen-skandaal met ‘n suurstoftender wat onreëlmatig deur die IDT (Independent Development Trust) binne sy departement toegeken is, ” het Aucamp gesê.
Vroeg in 2024 het drie maatskappye ‘n transaksie van R836 miljoen verkry wat later deur die departement gekanselleer is.
Die IDT het toesig gehou oor die toekenning van die tender en het sy voorneme verklaar om die saak te ondersoek. Macpherson het ingegryp en gesê die IDT kan homself nie ondersoek nie en is daarna deur die EFF van ongerymdhede beskuldig.
Macpherson het positief gebly en gesê dat hy “nie ‘n blinde oog kan draai” vir moontlike onreëlmatighede wat openbare fondse behels nie.
Sy woordvoerder, James de Villiers, het gesê die minister het in Desember 2024 op e-posse waarin hy gekopieer is, gereageer en gekla dat hy by hierdie saak ingesleep is omdat die IDT nie ‘n faktuur wat vir 20 maande uitstaande is, kan betaal nie.
“Verder het hy ‘n dringende verslag aangevra oor hoekom die IDT nie by hul spertye en verpligtinge van 20 maande gelede gehou het nie. Verskeie senior amptenare, insluitend die finansiële hoof van die IDT, is by die e-pos ingesluit. Dit is nooit aan die minister verskaf nie,” het De Villiers gesê.
“Die minister het niks om weg te steek nie en het die betrokke e-pos aan joernaliste verskaf. Dit is skaars die gedrag van iemand wat by korrupte aktiwiteite betrokke is.”
Van die drie maatskappye wat by die verkryging betrokke was, was twee na bewering nie by die Reguleringsowerheid vir Gesondheidsprodukte geregistreer nie.
Macpherson se kantoor het verlede jaar ontdek dat die tender van ‘n aanvanklike begroting van R256 miljoen tot meer as R800 miljoen gestyg het. Die forensiese ondersoek, self onderhewig aan tenderregulasies, moet binne agt weke voltooi wees, sê Macpherson se kantoor.
Die ondersoek moet die prosesse wat betrokke is by die toekenning van die tender vasstel en bepaal of enige amptenare medepligtig was aan onreëlmatige aktiwiteite.
“Dit vorm deel van die kritieke stappe wat ons neem om deursigtigheid en bestuur in die departement te verbeter,” het Macpherson gesê.
Aksie SA het ook hul kant op hul blad gestel met betrekking tot die debakel.
“Gister het plofbare eise na vore gekom wat minister Macpherson betrek het by onbehoorlike inmenging in verkrygingsprosesse en ‘n georkestreerde smeerveldtog teen die HUB van die Onafhanklike Ontwikkelingstrust (IDT). Onrusbarend word beweer dat die Minister ‘n joernalis omgekoop het om met hierdie skema te help, wat ernstige kommer oor sy integriteit en ampsmisbruik laat ontstaan.
In reaksie hierop sal ActionSA formeel aan beide die Openbare Beskermer en die Hoof van die Valke skryf om onmiddellike bevestiging te eis dat die klagtes wat teen Minister Macpherson ingedien is, met die dringendheid hanteer word wat dit regverdig. Suid-Afrikaners verdien deursigtigheid en aanspreeklikheid, en ons sal nie bystaan terwyl hierdie ernstige bewerings onder die mat ingevee word nie.
Noudat formele klagtes en aanklagte ingedien is, is die kritieke volgende stap om te verseker dat die bevoegde owerhede, naamlik die Openbare Beskermer en die Valke, ’n deeglike en onpartydige ondersoek doen. Die publiek moet vertroue hê dat diegene wat met bestuur toevertrou is, die hoogste etiese standaarde handhaaf.
ActionSA het deurgaans sy standpunt gehandhaaf dat kabinetsministers onberispelik moet wees. Ons het hierdie standaard konsekwent toegepas, ook in die gevalle van minister Simelane en minister Ntshavheni. Gegewe die erns van die eise teen minister Macpherson, dring ons daarop aan dat president Ramaphosa dieselfde beginsel handhaaf en hom skors hangende die uitslag van hierdie diep kommerwekkende ondersoeke.”
Nou wonder die skrywer net of Ramaphosa aan die versoek gaan voldoen om die GNU te verbrokkel of gaan hy nou regverdig optree en soos met Simelane en ander net “smile and wave”.
