MAPUTO/BLANTYRE, Meer as 2 000 Mosambiekse gesinne het hierdie week skuiling in Malawi gesoek, het Malawiese owerhede gesê, aangesien dosyne mense dood is in die verspreiding van onrus oor ‘n betwiste verkiesing in Oktober.
Sommige ondernemings, insluitend banke, is Vrydag in Mosambiek se hoofstad Maputo gesluit en patrollies is in sommige gebiede opgestel ná ‘n dodelike tronk-oproer en -uitbreking Woensdag.
Mosambiek word al sowat twee maande lank deur gewelddadige betogings geteister sedert die verkiesingskommissie gesê het die regerende Frelimo-party het die mag behou en sy kandidaat het die presidentskap in die verkiesing gewen. Frelimo ontken opposisie-aanklagte van verkiesingsbedrog.
’n Besluit deur Mosambiek se Grondwetlike Raad om die verkiesingsuitslae Maandag te bekragtig, het meer betogings ontketen.
Die moniteringsgroep Plataforma Decide stel die dodetal op 125 sedert die hof se besluit en op 252 sedert einde Oktober.
‘n Senior Malawiese amptenaar het gesê vanaf Woensdag het 2 182 Mosambiekse huishoudings wat vir die geweld gevlug het, na Malawi se Nsanje-distrik, wat aan Mosambiek grens, oorgesteek.
“Die situasie bly erg aangesien hierdie individue dringend humanitêre hulp benodig,” het Dominic Mwandira, Nsanje-distrikskommissaris, in ‘n brief aan die land se kommissaris vir vlugtelinge gesê wat deur Reuters gesien is.
Mosambiek se vernaamste opposisieleier, Venancio Mondlane, wat volgens die Grondwetlike Raad tweede in die presidensiële verkiesing gekom het en wat die uitslae verwerp, het ‘n beroep gedoen op meer betogings van sy ondersteuners, maar hulle aangemoedig om nie infrastruktuur te plunder en beskadig nie.
Die onrus het buitelandse firmas wat in Mosambiek bedrywig is, geraak, insluitend mynmaatskappye Gemfields Group (GEMGE.L) (S32.AX) en petrochemiese maatskappy Sasol (SOLJ.J)
Bedrywighede by Gemfields se grootste robyn myn in Mosambiek is Dinsdag tydelik gestaak ná gewelddadige voorvalle naby die myn, het dit Vrydag in ‘n verklaring gesê.
Meer as 200 mense het probeer om toegang tot ‘n residensiële perseel vir mynwerknemers te verkry en strukture aan die brand gesteek, het dit gesê. Mosambiekse veiligheidsmagte het twee mense doodgeskiet, het Gemfields gesê.
Die tronk-oproer in Maputo op Kersdag het minstens 33 mense dood gelaat en meer as 6000 gevangenes sien ontsnap voordat sommige weer gevang is.
Frelimo regeer Mosambiek sedert die einde van die oorlog teen die Portugese koloniale bewind in 1975.
Westerse waarnemers het gesê vanjaar se verkiesing was nie vry en regverdig nie.
